Hoe gedeelde woonruimtes onze steden inclusiever kunnen maken

In de stad Beiroet heet samenleven gewoon leven. Dat delen is uitgegroeid tot een gewilde levensstijl is symbolisch voor onze cultuur

Hoe gedeelde woonruimtes onze steden inclusiever kunnen maken

Foto — Max Guther

In het derde deel van onze serie lezingen over ontwerpen voor gedeeld leven, spreekt architect en schrijver Hannah Wood over architectuur en ontwerppraktijken die verschillende strategieën gebruiken om een ​​stad te creëren die voor iedereen toegankelijk is.

‘In de stad Beiroet heet samenleven gewoon leven. Dat delen is uitgegroeid tot een gewilde levensstijl is symbolisch voor onze cultuur’, zegt Stephanie Akkaoui Hughes, oprichter van AKKA architects , verwijzend naar de hoofdstad van haar geboorteland Libanon. ‘De scheiding van programma’s en functies binnen veel westerse steden is een kater van een modernistische interpretatie van stedenbouw waarin activiteiten niet samengaan’, voegt ze eraan toe. ‘Stedelijke planners moeten prioriteit geven aan mensen.’ Het in Kopenhagen gevestigde ‘architectonisch laboratorium’ Studio Fountainheadgaat akkoord. Beide bedrijven zijn van mening dat, om gedeelde woonruimtes te laten floreren, ze moeten streven naar een sterk gemeenschapsgevoel, niet alleen binnen hun vier muren, maar ook daarbuiten. ‘Stedelijke planning zit gevangen in een rationalistisch begrip dat niet langer relevant is’, zegt architect Dominique Hauderowicz van Studio Fountainhead.

‘Het is tijd voor ontwerpers om te evolueren en nieuwe gedeelde typologieën te ontwikkelen die verder gaan dan het idee van delen als een sociaal luxueuze handelswaar naar een inclusieve cultuur die diversiteit waardeert.’

AKKA heeft deze stedelijke principes onlangs in de praktijk gebracht met het project Coornhert centrum in Nederland, een combinatie van openbaar toegankelijke woonruimtes en geïntegreerde kinderdagverblijven voor oudere generaties. Het doel van het hybride programma is om betekenisvolle interacties te genereren tussen de bewonersgemeenschap en de rest van de stad (een idee dat verder wordt onderzocht in AKKA’s nieuwste boek, Architecting Interaction). Programma’s voor gemengd gebruik zijn gebruikelijk in de projecten van AKKA en zijn voortgekomen uit het specifieke projectproces van de studio, dat is ontworpen om zo inclusief mogelijk te zijn. De meest onconventionele fase van dit proces is ‘alignment’, dat wordt uitgevoerd voordat er met het ontwerpwerk wordt begonnen. Tijdens deze fase worden alle belanghebbenden van het project – inclusief de klant en eindgebruikers – uitgenodigd voor een bijeenkomst georganiseerd door de studio, met als doel het genereren van een gedeelde projectvisie. ‘Vanuit onze ervaring met het tot stand brengen van afstemming, is de brief van de eindgebruiker nooit hetzelfde als die van de klant, en ontwikkelaars zijn vaak in eerste instantie niet aan boord’, zegt Hughes. ‘Hoewel niet alle onderhandelingen succesvol zijn, is er altijd een manier om het te omzeilen, aangezien iedereen het erover eens is dat het overkoepelende doel is om het best mogelijke idee te creëren.’

Met de gedeelde ambitie om inclusieve intergenerationele steden te creëren, lanceerde Studio Fountainhead een proefonderzoeksproject genaamd ‘Moving Together’ om de succesvolle inclusie van oudere generaties in stedelijke openbare ruimtes te onderzoeken. Met de bedoeling om zowel ontwerpers als besluitvormers die betrokken zijn bij stedenbouwkundig ontwerp en planning te informeren en inspireren, creëert de studio een bron van casestudies en inzichten in het onderwerp, gebaseerd op onderzoek verzameld in Japan. ‘Vandaag de dag zijn veel mensen afgesneden van wat een gedeelde stad zou kunnen bieden, vooral degenen die er het meest van zouden profiteren’, zegt Hauderowicz.

‘Terwijl we praten over gemeenschappen die leeftijd en etniciteit overschrijden, creëren we steden met participatiegrenzen die economisch welvarend zijn.’

De Deense firma JAJA Architects  onderzoekt de implicaties van gedeeld eigendom op de openbare ruimte vanuit het perspectief van toekomstige mobiliteit. “In ons Kopenhagen 2050-project onderzoeken we hoe een verschuiving in de publieke perceptie van eigendom, van het kopen van een product naar het kopen van een dienst, de brede acceptatie van multimodaal vervoer kan beïnvloeden”, legt architect Robert Martin uit. “We zijn geïnteresseerd in hoe gedeelde mobiliteit een gemeenschap kan creëren, vooral in buurten buiten de binnenstad.” Gebruikmakend van zowel kwantitatief onderzoek dat is gegenereerd door verkeersgegevens als simulatietechnologie uit de samenwerking met NIRAS-verkeersingenieurs, onderzoekt de studio hoe minibussen zonder bestuurder en geautomatiseerde spoorwegnetwerken de behoefte aan privéauto’s kunnen verminderen, waardoor stedelijke ruimte wordt vrijgemaakt voor nieuw gedeeld gebruik.SPACE10 – Designing for Shared Living – Horizontaal – Shared Living – Web – Illustratie door Max Guther – 2

Illustratie — Max Guther

“De ruimte die wordt ingenomen door individuele voertuigen, die 95 procent van de tijd stil staan, is aanzienlijk wanneer ze op stedelijke schaal worden bekeken”, zegt Martin. “Bij JAJA zijn we geïnteresseerd in welke kansen dit architecten en ontwerpers kan bieden op het gebied van het creëren van nieuwe gedeelde typologieën en openbare ruimtes.” JAJA hoopt dat het delen van haar onderzoek met politici het stedelijk beleid in toenemende mate zal beïnvloeden, en dat de waarde die wordt gegenereerd door de toegenomen bezoekersaantallen naar deze vervoersknooppunten zal worden geherinvesteerd in openbare infrastructuur, in plaats van te worden opgenomen in de vastgoedmarkt. “Hoewel het belangrijk is om naar de top te gaan om een ​​toekomstbeeld gericht op delen te promoten, gaat het er ook om te proberen de samenleving te inspireren tot een collectief doel door de ruimtelijke voordelen te laten zien die delen de openbare ruimte kan bieden”, zegt Martin.

Urbanism-denktank In-Between Economies onderzoekt ook hoe digitale tools zoals online verenigingen van mede-eigendom ervoor kunnen zorgen dat groepen die door stijgende kosten van levensonderhoud worden verdreven, in de stad kunnen blijven. “Ons ‘Andel 2.0’-initiatief combineert kennis en begrip van het historische Deense coöperatieve huisvestingsmodel andelsboliger met hedendaagse digitale tools om de aard van een coöperatieve woningbouwvereniging anno 2018 in vraag te stellen”, legt mede-oprichter Christine Bjerke uit.

‘Hoe komen we tot die gedeelde wooncontracten om ervoor te zorgen dat huisvesting voor iedereen toegankelijk blijft in plaats van exclusieve stedelijke speculatie?’

Om deze ideeën te realiseren, werkt In-Between Economies samen met toekomstig huisvestingsplatform Doma om een ​​flexibele en veilige methode te creëren voor het investeren in onroerend goed via slimme contracten . Historisch gezien zijn woningcorporaties geografisch verankerd in een gebouw of een wijk. Door gebruik te maken van digitale tools, kunnen toekomstige verenigingen een gedecentraliseerde constellatie van coöperaties vormen, verspreid over de stad, in plaats daarvan verbonden via het digitale platform. De opzet is niet anders dan bij  co-living platforms in die zin dat ze erop gericht zijn risico’s te verdelen, financiering aan te trekken en grote groepen te coördineren. Als onderdeel van Copenhagen Architecture Festival en Future Architecture Platform coördineert In-Between Economies twee evenementen: een buurtworkshop in het zuiden van Kopenhagen (Andel 1.0) en een ‘handelsbeurs’ met interdisciplinair discussiepanel in SPACE10 (Andel 2.0), dat zal reflecteren op de resultaten van de workshop.

‘Naast de positieve voordelen, brengt het leven in een gedeelde vereniging ook verantwoordelijkheden met zich mee die gebaseerd zijn op vertrouwen, wat essentieel is om te begrijpen wat het betekent om bij een gemeenschap te horen en bij te dragen aan een gemeenschap’, zegt Bjerke.

“We stellen ons naast wonen ook een gradiënt van functies voor. Kunnen coöperaties bijvoorbeeld gereedschappen verhandelen, aanpassen, delen? Kunnen ze in de stad weer creatieve productie gaan financieren?”

Hoewel elk van deze studio’s werkt op het gebied van ontwerp en onderzoek van gebouwde omgevingen, hebben ze vanwege hun gedeelde wens om gedeelde steden voor de toekomst te creëren, hun activiteiten verbreed naar gebieden zoals activisme en beleidsvorming. Met haar projecten en publicaties daagt AKKA bijvoorbeeld bestaande eigendoms- en bouwwetten uit die volgens het kantoor onvoldoende ter discussie zijn gesteld. Het gebruik van technologie als een enabler, in plaats van een drijvende kracht, is gebruikelijk in al deze studio’s vanwege de voordelen van empirische gegevens om stedelijk onderzoek te funderen en de mogelijkheid om mensen via online platforms met elkaar te verbinden. Daarnaast is er de gedeelde benadering om de ruimte niet alleen te gebruiken als een ontwerpobject, maar ook als een strategisch hulpmiddel om contexten te creëren die interactie bevorderen en, door dit te doen,

Bron: SPACE10

Dit is niet alles

Bekijk meer evenementen

Introductie Digitale Tafel

De tijd verandert en wij veranderen mee. Dat geldt ook voor de BNS Crisp tafelbijeenkomsten en de zo waardevolle rol van onze tafelhoofden. Nog meer redenen om met weinig tijd de mogelijkheden van ons optimale netwerk te benutten.

De groene estafette | Diederik Jonkers

Interieurproducten met een verhaalJe zal het misschien wel gelezen hebben, maar sommige meubelfabrikanten kunnen hun levertijd niet nakomen. Niet vanwege eventuele feestdagen, maar vanwege de